Wybraliśmy 500 zwrotów na pierwszy miesiąc w Hiszpanii i ułożyliśmy je według sytuacji, które składają się na zwykły dzień: 18 tabel, od pierwszego Hola. po powiedzenie koledze, co naprawdę myślisz. Podział jest prosty: 210 zwrotów na przetrwanie, 154 w podróży i 136 w pracy. Piszemy to dla Polaka, który leci do Hiszpanii do pracy, na studia albo na stałe, a więc dla kogoś, kto startuje z lepszej pozycji, niż mu się wydaje. Polski i hiszpański chowają osobę w końcówce czasownika, więc Tengo hambre. brzmi dla Ciebie zwyczajnie od pierwszego dnia, kiedy Anglik musi się nauczyć, że zaimek wolno zostawić w domu. Każdy wiersz to zdanie, które dorosły człowiek mówi na głos, napisane i sprawdzone przez nas w ramach kolekcji Vocabcord 500. Gramatyki tu nie ma: ¿Me trae la cuenta, por favor? przynosi rachunek niezależnie od tego, czy wiesz, dlaczego czasownik kończy się właśnie tak.
Jak czytać tabele
Każda tabela ma trzy kolumny: hiszpański, polski i uwagę. Uwagi są napisane po polsku od zera, a nie przełożone z angielskiej wersji: tam, gdzie angielski czytelnik potrzebuje wyjaśnienia, bo w jego języku czegoś nie ma, Ty często masz to samo co Hiszpan, więc uwaga mówi krótko i zajmuje się tym, co naprawdę się różni. Uwagi ma 116 z 500 wierszy; reszta ich nie potrzebuje. Tam też siedzą pułapki, warianty latynoamerykańskie i te miejsca, w których polski nawyk prowadzi na manowce.
Rejestr: tabele z przetrwania i podróży zwracają się do nieznajomych przez usted, bo to bezpieczny start. Tabele z pracy stoją na tú, bo tak mówi większość hiszpańskich biur od pierwszego dnia. Wariant: podstawą jest hiszpański z Hiszpanii, a tam, gdzie codzienne użycie się rozjeżdża, podajemy słowo z Ameryki Łacińskiej w tekście.
Te 500 zwrotów żyje na razie na stronie i nie jest jeszcze paczką w aplikacji. Vocabcord odtwarza przy każdym podłączeniu ładowarki hasła ze swoich paczek słownictwa; dlaczego akurat jedno hasło, opisaliśmy w one word per charge (po angielsku). Na papier: użyj drukowania z przeglądarki, każda sekcja ma własny nagłówek. Są też gotowe pliki, PDF i CSV, na dziś z kolumną angielską zamiast polskiej.
Dwa hiszpańskie być: ser i estar
To jest ta ściana. Polski ma jedno być i obsługuje nim wszystko, od zawodu po samopoczucie. Hiszpański rozcina to na dwa czasowniki i wybór między nimi zmienia sens zdania. Zwrot Soy vegetariano. mówi, kim jesteś, a Estoy resfriado. mówi, co się z Tobą dzieje w tym tygodniu. Pomyl je, a zamiast powiedzieć, że jesteś dziś przeziębiony, ogłosisz przeziębienie swoją cechą charakteru.
Ser bierze tożsamość, pochodzenie i cechę, jak w Soy de Polonia. czy Es mi primera vez en España. Ocena rzeczy też idzie przez ser: Es urgente. i Es muy amable. Estar bierze stan i położenie, stąd Estoy cansado., stąd Estoy en prácticas. i stąd Está frío. o zupie, która wystygła.
Szkolna reguła stałe kontra chwilowe pęka przy pierwszym zdaniu o miejscu. Plaża nigdzie się nie wybiera, a i tak mówi się ¿Dónde está la playa? i ¿Dónde está el metro? Położenie zawsze bierze estar, nawet jeśli chodzi o katedrę z dwunastego wieku. Praktyczny test dla polskiego ucha: jeśli da się dopisać w tej chwili albo na razie, to estar. Jeśli pasuje z natury albo w ogóle, to ser. Test nie rozstrzyga wszystkiego i nie udajemy, że rozstrzyga; przez pierwsze tygodnie po prostu zapamiętasz całe zdania z tej strony razem z czasownikiem, który już w nich stoi.
Co przechodzi z polskiego, a co trzeba dołożyć
Zaimek zostaje w domu. No entiendo. i Se ha desmayado. nie mają w sobie ani ja, ani on, dokładnie jak Nie rozumiem i Zemdlał. Anglojęzyczny kurs poświęca na to osobną lekcję, a Ty masz to za darmo. Za darmo masz też rodzaj przy przymiotniku: cansado i cansada działają jak zmęczony i zmęczona, więc nie musisz się uczyć, że przymiotnik w ogóle się zmienia.
Odpada natomiast cała odmiana rzeczownika. Al aeropuerto, por favor. używa tego samego słowa aeropuerto, które stoi w słowniku, kiedy polski żąda na lotnisko. Przyimek robi w hiszpańskim tę robotę, którą u nas robi końcówka. Cena jest taka, że szyk zdania przestaje być dowolny: w polskim można przestawić prawie wszystko, w hiszpańskim kolejność sama niesie informację, kto komu co robi.
Dochodzi tryb łączący. W ¿Me avisa cuando lleguemos? forma lleguemos jest właśnie nim, a polski załatwia to samo zwykłą przyszłością w kiedy dojedziemy albo spójnikiem żeby. Ojalá. zawsze ciągnie za sobą subjuntivo. Na poziomie tej strony nie musisz go umieć budować, bo zdania są gotowe, ale warto wiedzieć, czemu czasownik wygląda dziwnie.
Na koniec czasy przeszłe. Polski dzieli przeszłość aspektem: zrobiłem albo robiłem. Hiszpański dzieli ją tym, czy zdarzenie należy do zamkniętego kawałka czasu, czy sięga teraźniejszości. Llegué el quince de marzo. ma datę, więc jest zamknięte. He perdido el pasaporte. i Se ha ido hace cinco minutos. dotyczą tego, jak wygląda dzisiaj. Po polsku wszystkie trzy są tym samym zgubiłem, przyjechałem, wyszedł, i to jest miejsce, w którym cięcie idzie zupełnie inaczej niż Ci podpowiada intuicja.
Usted i tú tylko z pozoru są Panem i Tobą
Gramatycznie usted zachowuje się jak polskie Pan i Pani: mówi się o rozmówcy w trzeciej osobie, więc Perdone, ¿me puede ayudar? i ¿De dónde es usted? brzmią dla polskiego ucha naturalnie. Tu podobieństwo się kończy.
W Hiszpanii przejście na tú dzieje się o rząd wielkości szybciej niż w Polsce przejście na ty. Rok na Panu i Pani w polskim biurze nikogo nie dziwi. Hiszpanie pytają ¿Nos tuteamos? pierwszego dnia albo Puedes tutearme. od razu przy przedstawianiu, szef włącznie, i sprawa jest zamknięta na zawsze. Polski odruch, żeby przez pół roku asekurować się formą grzecznościową, jest tu tym jednym nawykiem, który warto zostawić na lotnisku: wobec rówieśnika usted brzmi chłodno albo tak, jakbyś wpisywał go do starszego pokolenia.
Usted zostaje tam, gdzie naprawdę jest potrzebny: urzędnik, lekarz, starszy nieznajomy, klient. Dlatego w tabelach z pracy zobaczysz Perdón, ¿puedes repetir? i Perdona por el retraso., a w tabelach ulicznych ich odpowiedniki przez usted. Jeśli nie wiesz, którą formą zacząć, zacznij od usted i czekaj: druga strona przestawi Cię na tú w ciągu dwóch zdań, jeśli ma na to ochotę.
Pierwsze zdanie: powitanie, podziękowanie, przeprosiny
Polskie dzień dobry rozpada się tu na trzy. Buenos días. trwa do obiadu, a obiad w Hiszpanii to okolice drugiej, więc Buenas tardes. o pierwszej jest jeszcze przedwczesne. Buenas noches. mówi się także przy wejściu po zmroku, nie tylko na pożegnanie. Jeśli nie chcesz liczyć godzin, zostaje Buenas., które działa o każdej porze i które usłyszysz w piekarni.
Drugi kłopot jest większy, bo polskie przepraszam obsługuje trzy różne ruchy naraz. Perdón. kiedy kogoś potrącisz. Con permiso. kiedy chcesz się przecisnąć. Lo siento. kiedy wydarzyło się coś przykrego. Polacy sięgają po lo siento stanowczo za często, bo przepraszam wydaje się jednym słowem na wszystko, a lo siento wyraża żal i przy przeciskaniu się w metrze wygląda na przesadę. Perdone que le moleste. otwiera prośbę do obcej osoby, a Vale. to hiszpańskie dobrze, którego w Hiszpanii używa się kilkadziesiąt razy dziennie.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| Hola. | Cześć. | |
| Buenos días. | Dzień dobry. | Używa się do obiadu, czyli w Hiszpanii mniej więcej do czternastej. |
| Buenas tardes. | Dzień dobry. | Od obiadu do zmroku; w Hiszpanii ciągnie się to do dwudziestej, dwudziestej pierwszej, dużo dłużej niż polskie popołudnie. |
| Buenas noches. | Dobry wieczór. | Jedno wyrażenie na dzień dobry po zmroku i na dobranoc; hiszpański nie rozdziela tych dwóch tak jak polski. |
| Buenas. | Dobry! | Skrót rzucany przy wejściu do sklepu czy baru, o każdej porze dnia. |
| ¿Qué tal? | Co słychać? | Pasuje i do nieznajomego, i do kolegi; nikt nie oczekuje prawdziwej odpowiedzi. |
| Bien, gracias. ¿Y usted? | Dobrze, dziękuję. A u Pana? | Usted to nasze Pan, ale w Hiszpanii poniżej czterdziestki prawie zanikło; wobec starszych i w urzędzie zostaje, z rówieśnikami mów ¿y tú? |
| Muchas gracias. | Dziękuję bardzo. | |
| De nada. | Nie ma za co. | |
| Perdón. | Przepraszam. | Do potrącenia kogoś i drobnej wpadki; gdy zaczepiasz nieznajomego, powiedz perdone. |
| Perdone, ¿me puede ayudar? | Przepraszam, czy mógłby mi Pan pomóc? | |
| Lo siento. | Bardzo mi przykro. | Dokładnie nasze przykro mi: zła wiadomość, prawdziwy błąd. Do przeciskania się w tłumie za ciężkie. |
| Perdone que le moleste. | Przepraszam, że przeszkadzam. | Otwiera każdą prośbę do nieznajomego; disculpe las molestias to wersja z komunikatów i kartek na drzwiach sklepu. |
| No pasa nada. | Nic się nie stało. | Standardowa odpowiedź na każde przeprosiny; cieplejsze i bardziej swobodne jest tranquilo. |
| Con permiso. | Przepraszam, przechodzę. | Gdy się przeciskasz albo wstajesz od stołu; w Ameryce Łacińskiej pada niemal odruchowo. |
| Por favor. | Proszę. | |
| Sí, claro. | Tak, oczywiście. | |
| No, gracias. | Nie, dziękuję. | |
| Vale. | Dobrze. | Tylko Hiszpania; w Ameryce Łacińskiej bueno, w Argentynie dale, a okay wszędzie. |
| Encantado. | Miło mi. | Kobieta mówi encantada. Mucho gusto pasuje wszędzie i do wszystkich. |
| Me llamo Ana. | Mam na imię Ana. | |
| ¿Cómo se llama? | Jak się Pan nazywa? | Forma na Pan. Gdy ktoś pierwszy powie do ciebie tú, odpowiadasz ¿cómo te llamas?; w Hiszpanii dzieje się to szybciej niż u nas. |
| Soy de Polonia. | Jestem z Polski. | |
| ¿De dónde es usted? | Skąd Pan jest? | |
| Acabo de llegar. | Dopiero co przyjechałem. | |
| Hasta luego. | Do zobaczenia. | Domyślne hiszpańskie pożegnanie, nawet wobec kogoś, kogo nigdy więcej nie zobaczysz; nie zapowiada żadnego kolejnego spotkania. |
| Adiós. | Do widzenia. | |
| Que vaya bien. | Miłego dnia. | Tak żegnają w Hiszpanii sprzedawcy i taksówkarze; que tenga un buen día brzmi jak infolinia i Ameryka Łacińska. |
| Igualmente. | Nawzajem. | |
| Un momento, por favor. | Chwileczkę, proszę. |
Zestaw ratunkowy na moment, w którym przestajesz rozumieć
Ta tabela stoi na drugim miejscu, bo zaraz po powitaniu następuje moment, w którym przestajesz nadążać. ¿Cómo? to dokładnie polskie Słucham? i jest uprzejmą prośbą o powtórzenie. Anglojęzyczni uczący się sięgają w tym miejscu po ¿qué?, bo wygląda jak what, i wychodzi im szorstko; polskie ucho samo słyszy, że gołe Co? brzmi tak samo szorstko, więc ten odruch masz już ustawiony dobrze.
Más despacio, por favor. powiedziane wcześnie zwalnia całą rozmowę do Twojego tempa i działa lepiej niż proszenie o powtórzenie zdanie po zdaniu. Perdone, mi español no es muy bueno. rozbraja sytuację, zanim się zacznie. A do numerów, adresów i godzin służy ¿Me lo puede escribir?, bo cyfry po hiszpańsku lecą szybciej, niż da się je złapać w pierwszym miesiącu.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| No entiendo. | Nie rozumiem. | |
| ¿Habla inglés? | Czy mówi Pan po angielsku? | Forma na Pan, bezpieczna wobec każdego nieznajomego; do rówieśnika ¿hablas inglés? |
| Hablo un poco de español. | Mówię trochę po hiszpańsku. | |
| Perdone, mi español no es muy bueno. | Przepraszam, słabo mówię po hiszpańsku. | |
| Más despacio, por favor. | Proszę mówić wolniej. | |
| ¿Puede repetir, por favor? | Czy może Pan powtórzyć? | |
| ¿Me lo puede escribir? | Czy może mi Pan to napisać? | |
| ¿Cómo se dice esto en español? | Jak to się mówi po hiszpańsku? | |
| ¿Qué significa esto? | Co to znaczy? | |
| ¿Cómo se escribe? | Jak to się pisze? | |
| ¿Cómo? | Słucham? | Uprzejme słucham; samo ¿qué? brzmi opryskliwie. |
| Ya entiendo. | Już rozumiem. | |
| Creo que sí. | Chyba tak. | |
| Creo que no. | Chyba nie. | |
| No lo sé. | Nie wiem. | |
| No estoy seguro. | Nie jestem pewien. | Kobieta: segura. Niepewność to stan, więc estar; soy seguro znaczyłoby, że jestem pewny siebie. |
| ¿Puede hablar más alto? | Czy może Pan mówić głośniej? | |
| Un segundo, lo miro en el móvil. | Sekundę, sprawdzę w telefonie. | Móvil to Hiszpania; w całej Ameryce Łacińskiej celular. |
| ¿Está bien así? | Może być? | |
| Sin problema. | Nie ma problemu. | |
| Lo siento, no le he entendido. | Przepraszam, nie zrozumiałem. | |
| ¿Me explico? | Czy wyrażam się jasno? | Naturalne sprawdzenie, czy mówisz jasno; ¿me entiende? brzmi jak zaczepka. |
W drodze: ulica, autobus, pociąg, taksówka
Jeden wiersz wymaga ostrzeżenia. ¿Dónde puedo coger un taxi? jest w Hiszpanii zdaniem całkowicie zwyczajnym, bo coger to tam codzienny czasownik na branie autobusu, pociągu i taksówki. W Meksyku, Argentynie i sporej części Ameryki Łacińskiej to samo słowo jest wulgarne, więc po drugiej stronie Atlantyku mówi się tomar. To najbardziej praktyczna różnica regionalna na całej stronie.
Wiersz Un billete sencillo, por favor. przypomina o podziale, którego polski nie robi: billete to bilet na przejazd, a wejściówka do muzeum czy na koncert nazywa się entrada. Jedno polskie słowo, dwa hiszpańskie. ¿Me avisa cuando lleguemos? warto powiedzieć kierowcy przy wsiadaniu, a ¿Hay que hacer transbordo? oszczędza kwadrans stania na złym peronie.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| ¿Dónde está la parada del autobús? | Gdzie jest przystanek autobusowy? | |
| ¿Dónde está el metro? | Gdzie jest metro? | |
| ¿Cómo llego al centro? | Jak dojechać do centrum? | |
| ¿Está lejos? | Czy to daleko? | |
| ¿Se puede ir andando? | Czy da się tam dojść pieszo? | Andando to Hiszpania; w Ameryce Łacińskiej caminando. |
| Todo recto. | Prosto. | W Hiszpanii recto; w Ameryce Łacińskiej derecho, co Hiszpan zrozumie jako w prawo. |
| A la derecha. | W prawo. | |
| A la izquierda. | W lewo. | |
| La segunda calle a la izquierda. | Druga ulica w lewo. | |
| ¿Este autobús va al aeropuerto? | Czy ten autobus jedzie na lotnisko? | |
| ¿Dónde tengo que bajarme? | Gdzie mam wysiąść? | |
| ¿Me avisa cuando lleguemos? | Da mi Pan znać, kiedy dojedziemy? | Pytasz kierowcę przy wejściu, odpowiedzią bywa samo skinienie głowy. Po cuando o przyszłości wchodzi tryb łączący: lleguemos. |
| Un billete sencillo, por favor. | Poproszę bilet w jedną stronę. | Billete to Hiszpania; w Ameryce Łacińskiej boleto albo pasaje. |
| Un billete de ida y vuelta a Sevilla. | Poproszę bilet powrotny do Sewilli. | |
| ¿Cuánto cuesta el billete? | Ile kosztuje bilet? | |
| ¿A qué hora sale el próximo tren? | O której odjeżdża następny pociąg? | |
| ¿De qué andén sale? | Z którego peronu odjeżdża? | Na tablicy odjazdów ten sam peron bywa opisany jako vía. |
| ¿Este asiento está libre? | Czy to miejsce jest wolne? | |
| ¿Dónde se compran los billetes? | Gdzie kupuje się bilety? | |
| ¿Puedo pagar con tarjeta en el autobús? | Czy mogę zapłacić kartą w autobusie? | |
| Necesito una tarjeta de transporte. | Potrzebuję karty miejskiej. | |
| ¿Me puede llevar a esta dirección? | Czy zawiezie mnie Pan pod ten adres? | |
| ¿Dónde puedo coger un taxi? | Gdzie mogę złapać taksówkę? | Coger to w Hiszpanii słowo codzienne; w Meksyku, Argentynie i sporej części Ameryki Łacińskiej wulgarne. Tam mów tomar. |
| Al aeropuerto, por favor. | Na lotnisko, proszę. | |
| ¿Cuánto va a costar más o menos? | Ile to mniej więcej będzie kosztowało? | |
| Pare aquí, por favor. | Proszę się tu zatrzymać. | |
| Quédese con el cambio. | Reszty nie trzeba. | |
| ¿Me da un recibo? | Poproszę rachunek za przejazd. | |
| He perdido el tren. | Uciekł mi pociąg. | Perder to i zgubić, i nie zdążyć; hiszpański nie ma osobnego czasownika na uciekł mi pociąg. |
| El tren lleva retraso. | Pociąg ma opóźnienie. | |
| ¿Hay que hacer transbordo? | Czy trzeba się przesiadać? | |
| Voy a pedir un coche por la app. | Zamówię samochód przez aplikację. | Coche to Hiszpania; w większości Ameryki Łacińskiej carro, w Argentynie i Chile auto. |
| ¿Es esta la dirección correcta? | Czy to ten adres? | |
| Me he perdido. | Zgubiłem się. | |
| ¿Puede enseñármelo en el mapa? | Czy może mi Pan pokazać na mapie? | |
| Quiero alquilar un coche. | Chciałbym wynająć samochód. | Alquilar to Hiszpania; w Meksyku rentar. |
| ¿Dónde está la salida? | Gdzie jest wyjście? | |
| ¿Hay ascensor? | Czy jest winda? |
Hotel i wynajęte mieszkanie
Piętra liczy się tak samo jak u nas. Na dole jest planta baja, czyli parter, nad nim primera planta, czyli pierwsze piętro, więc El piso está en el tercero. znaczy dokładnie to, co Polak myśli, że znaczy. Amerykanin w tym miejscu myli się o jedno piętro, Ty nie. Uwaga tylko na samo słowo piso: w Hiszpanii to mieszkanie, w Ameryce Łacińskiej podłoga.
Pytanie ¿Cuál es la contraseña del wifi? kryje pułapkę wymowy. Hiszpanie czytają wifi tak, jak się je pisze, mniej więcej łifi, a polska wymowa łaj-faj, wzięta z angielskiego, nie zostanie w recepcji rozpoznana. Ta tabela wychodzi zresztą poza hotele: ¿Hay que dejar fianza? i wiersze o usterkach są tym, czego potrzebuje wynajęte mieszkanie, a większość pierwszych miesięcy spędza się właśnie w wynajętym mieszkaniu.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| Tengo una reserva a nombre de Kowalski. | Mam rezerwację na nazwisko Kowalski. | |
| ¿Tiene habitaciones libres? | Czy są wolne pokoje? | |
| Una habitación doble para dos noches. | Poproszę pokój dwuosobowy na dwie noce. | |
| ¿Cuánto cuesta la noche? | Ile kosztuje doba? | |
| ¿El desayuno está incluido? | Czy śniadanie jest w cenie? | |
| ¿A qué hora es el desayuno? | O której jest śniadanie? | |
| ¿A qué hora hay que dejar la habitación? | O której trzeba zwolnić pokój? | |
| ¿Puedo dejar la maleta aquí? | Czy mogę tu zostawić walizkę? | |
| ¿Cuál es la contraseña del wifi? | Jakie jest hasło do wi-fi? | Hiszpanie wymawiają wifi po swojemu, w przybliżeniu łifi; nasze łajfaj zostanie bez reakcji. |
| La habitación 305, por favor. | Pokój 305, proszę. | Mów trescientos cinco; obsługa zrozumie też tres cero cinco. |
| ¿Me da otra llave? | Poproszę jeszcze jeden klucz. | |
| No funciona el aire acondicionado. | Nie działa klimatyzacja. | |
| No hay agua caliente. | Nie ma ciepłej wody. | |
| ¿Me pueden cambiar de habitación? | Czy mogę dostać inny pokój? | |
| Hay mucho ruido. | Jest bardzo głośno. | |
| ¿Me pueden traer más toallas? | Czy mogę prosić o więcej ręczników? | |
| ¿Hay caja fuerte? | Czy jest sejf? | |
| ¿Puedo pagar ahora? | Czy mogę zapłacić teraz? | |
| Me voy mañana por la mañana. | Wyjeżdżam jutro rano. | |
| ¿Me puede pedir un taxi? | Czy może mi Pan zamówić taksówkę? | |
| Quiero quedarme una noche más. | Chciałbym zostać jeszcze jedną noc. | |
| ¿Hay lavandería cerca? | Czy jest tu w pobliżu pralnia? | |
| ¿Me puede despertar a las siete? | Czy może mnie Pan obudzić o siódmej? | |
| El piso está en el tercero. | Mieszkanie jest na trzecim piętrze. | Piso to w Hiszpanii mieszkanie, a w Ameryce Łacińskiej podłoga; tam mów departamento albo apartamento. |
| ¿Dónde dejo las llaves al irme? | Gdzie zostawić klucze przy wyjeździe? | |
| ¿Hay que dejar fianza? | Czy trzeba zostawić kaucję? | |
| Todo perfecto, gracias. | Wszystko było świetnie, dziękuję. | |
| ¿Me puede imprimir esto? | Czy może mi Pan to wydrukować? |
Hiszpański zegar przy stole
Tu polskie przyzwyczajenia zderzają się najmocniej. W Polsce obiad jada się koło pierwszej, kolacja bywa o szóstej. W Hiszpanii obiad to druga albo trzecia, a Hemos reservado para las nueve. jest zupełnie normalną rezerwacją na kolację, czyli na dwudziestą pierwszą. Polak, który wchodzi do restauracji o siódmej wieczorem, trafia na zamkniętą kuchnię i na obsługę, która właśnie je swoją kolację. Między obiadem a kolacją małe lokale robią przerwę i to nie jest awaria.
Zwrot La carta, por favor. prosi o kartę dań. Słowo menú znaczy w Hiszpanii co innego, bo to zestaw dnia w stałej cenie, i dlatego ¿Tienen menú del día? jest najlepiej wycenionym posiłkiem w kraju. Zwrot Una caña, por favor. zamawia małe lane piwo, domyślne piwo hiszpańskiego baru.
Ze wszystkich zdań w tej tabeli najbardziej zależy nam na Que aproveche. Mówi się to obcym ludziom przy sąsiednim stoliku i odpowiada tym samym, a Polak ma ten odruch już gotowy, bo to po prostu Smacznego; wystarczy podmienić słowa. W angielskim nie ma w tym miejscu gotowej formuły, więc cały zwyczaj trzeba tam poznawać od zera.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| Una mesa para dos, por favor. | Poproszę stolik dla dwóch osób. | |
| ¿Tienen mesa libre? | Czy jest wolny stolik? | |
| ¿Hay que reservar? | Czy trzeba rezerwować? | |
| La carta, por favor. | Poproszę menu. | Carta to karta dań. El menú znaczy w Hiszpanii zestaw dnia w stałej cenie. |
| ¿Tienen menú del día? | Czy jest zestaw dnia? | Obiad w dni robocze: dwa dania z deserem, chleb i napój w jednej cenie; najtaniej najesz się w Hiszpanii właśnie tak. |
| ¿Qué me recomienda? | Co Pan poleca? | |
| ¿Qué lleva este plato? | Co jest w tym daniu? | |
| Soy vegetariano. | Jestem wegetarianinem. | Kobieta: vegetariana. Przy cechach stałych używa się ser, stąd soy. |
| Soy alérgico a los frutos secos. | Jestem uczulony na orzechy. | Kobieta: alérgica. Frutos secos to orzechy i bakalie razem; orzeszek ziemny to cacahuete, w Ameryce Łacińskiej maní. |
| Sin gluten, por favor. | Bez glutenu, proszę. | |
| Para mí, el pescado. | Dla mnie ryba. | |
| Agua con gas, por favor. | Poproszę wodę gazowaną. | |
| Una caña, por favor. | Poproszę małe piwo. | Tylko w Hiszpanii: małe lane piwo, jakieś dwieście mililitrów. Gdzie indziej proś o una cerveza. |
| Una copa de vino tinto. | Poproszę kieliszek czerwonego wina. | |
| Un café con leche, por favor. | Poproszę kawę z mlekiem. | |
| Un cortado. | Poproszę espresso z odrobiną mleka. | Cortado zamówisz w Hiszpanii i Argentynie; w Meksyku poproś o un café con poca leche. |
| ¿Me trae la cuenta, por favor? | Poproszę rachunek. | W Hiszpanii nikt nie przyniesie rachunku sam z siebie; trzeba złapać wzrok kelnera i poprosić. |
| ¿Podemos pagar por separado? | Czy możemy zapłacić osobno? | |
| Está muy rico. | Pyszne. | Przy stole mówi się rico; delicioso brzmi jak opis z karty. Está, bo chodzi o to jedno danie. |
| ¿Me trae más pan, por favor? | Poproszę jeszcze chleba. | |
| Esto no es lo que he pedido. | To nie to, co zamawiałem. | |
| Está frío. | Jest zimne. | |
| ¿Dónde está el baño? | Gdzie jest toaleta? | Na drzwiach w Hiszpanii zobaczysz servicios albo aseos; baño zrozumieją wszędzie. |
| ¿Se puede pagar con tarjeta? | Czy można płacić kartą? | |
| ¿Está incluido el servicio? | Czy obsługa jest wliczona? | Jest wliczona. W Hiszpanii zostawia się drobne albo zaokrągla; polskie dziesięć procent to tam dużo, choć w Ameryce Łacińskiej daje się właśnie tyle. |
| Para llevar, por favor. | Na wynos, proszę. | |
| ¿Me lo puede envolver para llevar? | Czy może mi Pan to zapakować na wynos? | |
| ¿Qué tapas tienen? | Jakie mają Państwo tapas? | |
| Nada más, gracias. | To wszystko, dziękuję. | |
| ¿Tienen algo sin carne? | Czy jest coś bez mięsa? | |
| Poco hecho, por favor. | Krwisty, proszę. | Stopnie wysmażenia: poco hecho, al punto, muy hecho; w Ameryce Łacińskiej średnie to término medio. |
| ¿Cuánto tiempo hay que esperar? | Jak długo trzeba czekać? | |
| Hemos reservado para las nueve. | Mamy rezerwację na dwudziestą pierwszą. | Hiszpanie jedzą kolację późno; dwudziesta pierwsza to dla nich wcześnie, a wiele kuchni otwiera dopiero o wpół do dziewiątej. |
| Todo estaba buenísimo. | Wszystko było przepyszne. | |
| ¿Me pone un vaso de agua del grifo? | Poproszę szklankę wody z kranu. | Woda z kranu jest w Hiszpanii bezpłatna z mocy prawa. Poner to barowy czasownik na podanie czegokolwiek. |
| Un zumo de naranja natural. | Poproszę świeżo wyciskany sok pomarańczowy. | Zumo to Hiszpania; w Ameryce Łacińskiej jugo. Natural znaczy świeżo wyciskany, nie z kartonu. |
| ¿Tienen carta en inglés? | Czy jest menu po angielsku? | |
| Que aproveche. | Smacznego. | Rzucają to obcy ludzie przy sąsiednim stoliku, nie tylko kelnerzy; buen provecho to wersja latynoamerykańska, zrozumiała wszędzie. |
Kasa, kolejka i sklep zamknięty po południu
Jeśli masz zapamiętać jedno zdanie z tej tabeli, niech to będzie ¿Quién es el último? Hiszpańska kolejka na targu, w piekarni czy w przychodni nie jest linią: pytasz, kto jest ostatni, zapamiętujesz twarz i stoisz, gdzie chcesz. Polak zna ten mechanizm od podszewki, bo Kto jest ostatni? to pytanie z korytarza przychodni, i wchodzi w hiszpański system bez najmniejszego wysiłku, podczas gdy przybysze z krajów kolejki linijkowej stają w miejscu, gdzie ich zdaniem powinna być linia, i przepuszczają wszystkich.
Zwrot ¿Me cobra, por favor? ściąga uwagę sprzedawcy, kiedy jesteś gotów zapłacić, a ¿A qué hora cierran? przyda się częściej, niż myślisz: wiele mniejszych sklepów zamyka się na kilka godzin po południu i otwiera ponownie do ósmej albo dziewiątej wieczorem. Targowania nie ma w tabeli, bo w hiszpańskich sklepach ceny są stałe.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| ¿Cuánto cuesta? | Ile to kosztuje? | |
| ¿Cuánto es? | Ile płacę? | O sumę przy kasie; o jedną rzecz trzymaną w ręku pytasz ¿cuánto cuesta? |
| Son doce con cincuenta. | Dwanaście pięćdziesiąt. | Ceny czyta się euro con céntimos; usłyszysz też krótsze doce cincuenta. |
| ¿Con tarjeta o en efectivo? | Kartą czy gotówką? | |
| Con tarjeta, por favor. | Kartą, proszę. | |
| ¿Puedo pagar con el móvil? | Czy mogę zapłacić telefonem? | |
| Solo aceptamos efectivo. | Przyjmujemy tylko gotówkę. | |
| ¿Tiene cambio? | Czy ma Pan drobne? | |
| ¿Me da una bolsa? | Poproszę reklamówkę. | Reklamówka kosztuje kilka centów, a kasjer sam rzuci krótkie ¿bolsa? |
| No hace falta bolsa. | Bez reklamówki, dziękuję. | |
| ¿Quiere el tique? | Czy potrzebny paragon? | W Hiszpanii tique albo ticket; w Ameryce Łacińskiej zapytają o recibo lub factura. |
| ¿Me da el tique? | Poproszę paragon. | |
| Solo estoy mirando, gracias. | Tylko się rozglądam, dziękuję. | |
| ¿Tiene esto en otra talla? | Czy jest w innym rozmiarze? | Talla to rozmiar ubrania, número rozmiar buta. |
| ¿Puedo probármelo? | Czy mogę przymierzyć? | |
| ¿Dónde están los probadores? | Gdzie są przymierzalnie? | |
| Me lo llevo. | Biorę to. | |
| ¿Puedo devolverlo? | Czy mogę to zwrócić? | |
| Quiero devolver esto. | Chciałbym to zwrócić. | |
| ¿Tiene garantía? | Czy jest na to gwarancja? | |
| ¿A qué hora cierran? | Do której jest otwarte? | Wiele małych sklepów zamyka się od czternastej do siedemnastej na przerwę obiadową; lepiej zapytać przed wyjściem z domu. |
| ¿Abren los domingos? | Czy w niedzielę jest otwarte? | |
| ¿Dónde está el supermercado más cercano? | Gdzie jest najbliższy supermarket? | |
| Un kilo de tomates, por favor. | Poproszę kilogram pomidorów. | |
| Medio kilo de esto. | Poproszę pół kilo tego. | |
| ¿Quién es el último? | Kto jest ostatni w kolejce? | Tak działa kolejka na targu i w przychodni: pytasz, zapamiętujesz tę osobę i wchodzisz po niej, bez stania w rzędzie. |
| ¿Dónde hay un cajero? | Gdzie jest bankomat? | |
| El cajero no me ha devuelto la tarjeta. | Bankomat zatrzymał moją kartę. | |
| ¿Me cobra, por favor? | Czy mogę zapłacić? | Tak zaczepiasz sprzedawcę albo kelnera, gdy chcesz zapłacić; dosłownie: proszę pobrać ode mnie należność. |
| Creo que me ha cobrado de más. | Chyba policzył mi Pan za dużo. | |
| ¿Está de oferta? | Czy to jest na promocji? | |
| ¿Tienen tarjeta de cliente? | Czy jest karta stałego klienta? | |
| ¿Hay que pesarlo? | Czy trzeba to zważyć? | W hiszpańskich supermarketach owoce waży się samemu i drukuje etykietę jeszcze przed kasą. |
| Me falta un euro. | Brakuje mi jednego euro. |
Liczby, godziny i daty tam, gdzie naprawdę padają
Osobnej tabeli z liczebnikami tu nie ma. Kolumna liczb jest czymś do przeczytania, a liczba w zdaniu czymś do powiedzenia, więc te wiersze wkładają liczby tam, gdzie się pojawiają.
Pół godziny liczy się w drugą stronę niż po polsku. Nasze wpół do czwartej biegnie do przodu, ku godzinie, która dopiero nadejdzie. Son las tres y media. liczy od godziny, która minęła: trzecia i pół. Ten sam moment, przeciwny kierunek, i to jest błąd, który Polak popełnia przez pierwszy miesiąc. Za to Sale a las nueve menos cuarto. działa jak nasze za piętnaście dziewiąta, więc odejmowanie masz gratis.
Wiek bierze czasownik mieć, tak jak po polsku: Tengo treinta y dos años. to mam trzydzieści dwa lata. Anglojęzyczni mówią przez pół roku soy treinta y dos, bo ich język używa tu być; Ty tego błędu nie zrobisz ani razu. Llegué el quince de marzo. ustawia kolejność daty: najpierw dzień, potem miesiąc, i tylko pierwszy dzień miesiąca ma formę porządkową. Ostatnia różnica dotyczy zegara dwudziestoczterogodzinnego: Polak rezerwuje stolik na dwudziestą pierwszą, Hiszpan powie po prostu dziewiąta i doda de la noche, jeśli to naprawdę potrzebne.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| Son las tres y media. | Jest wpół do czwartej. | |
| Sale a las nueve menos cuarto. | Odjeżdża za piętnaście dziewiąta. | Liczy się wstecz od pełnej godziny, dokładnie jak nasze za piętnaście dziewiąta; w Ameryce Łacińskiej częściej un cuarto para las nueve. |
| ¿Qué hora es? | Która godzina? | |
| ¿A qué hora abren? | Od której jest otwarte? | |
| Mejor por la mañana. | Lepiej rano. | |
| ¿Le viene bien mañana por la tarde? | Czy pasuje Panu jutro po południu? | |
| Nos vemos esta noche. | Do zobaczenia wieczorem. | |
| Vuelvo el lunes que viene. | Wracam w przyszły poniedziałek. | |
| Quedamos el martes a las diez. | Umówmy się we wtorek o dziesiątej. | Quedar znaczy w Hiszpanii umówić się, mimo że słownik podaje zostać. |
| Hoy es viernes. | Dziś jest piątek. | |
| Llegué el quince de marzo. | Przyjechałem piętnastego marca. | Po polsku każdy dzień jest porządkowy; po hiszpańsku tylko pierwszy, el uno albo el primero de mayo, a dalej zwyczajnie el dos, el tres. |
| Nací en mil novecientos noventa. | Urodziłem się w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym roku. | |
| Tengo treinta y dos años. | Mam trzydzieści dwa lata. | Wiek się ma, tak samo jak po polsku. Nie wolno tylko połknąć słowa años. |
| Cuesta cuarenta y cinco euros. | Kosztuje czterdzieści pięć euro. | |
| Mi número es el seis doce, tres cuarenta, ocho ochenta. | Mój numer to sześćset dwanaście, trzysta czterdzieści, osiemset osiemdziesiąt. | Numer dzielą na trójki i czytają jako cyfrę plus liczbę dwucyfrową: seis doce. Cyfra po cyfrze też zawsze zrozumieją. |
| Vuelvo dentro de media hora. | Wracam za pół godziny. | |
| Se ha ido hace cinco minutos. | Wyszedł pięć minut temu. | |
| Abre todos los días. | Otwarte codziennie. | |
| Vengo una vez a la semana. | Przychodzę raz w tygodniu. | |
| ¿Qué hace el fin de semana? | Co Pan robi w weekend? | |
| Está en la primera planta. | To jest na pierwszym piętrze. | Planta baja to parter, więc primera planta znaczy dokładnie tyle, co nasze pierwsze piętro. |
| Llego en diez minutos. | Będę za dziesięć minut. |
Apteka, przychodnia i karta EKUZ
Zacznij od apteki, bo w Hiszpanii to tam leczy się przeziębienie. ¿Dónde hay una farmacia? znajdzie zielony krzyż, a nocny dyżur, farmacia de guardia, wisi wypisany na drzwiach każdej apteki. Estoy resfriado. przy okazji rozbraja fałszywego przyjaciela: constipado znaczy w Hiszpanii przeziębiony i nie ma nic wspólnego z trawieniem.
Trzy wiersze są dla Polaka ważniejsze niż dla kogokolwiek innego. Wiersz Tengo la tarjeta sanitaria europea. to karta EKUZ i przyda się od pierwszego tygodnia, zanim dopnie się meldunek i hiszpańska karta zdrowia. Quiero pedir cita con el médico. prowadzi do centro de salud, czyli do przychodni rejonowej, bo tam siedzi hiszpański lekarz rodzinny. Necesito una baja médica. prosi o zwolnienie: la baja jest jednocześnie nieobecnością i papierem, który zanosisz pracodawcy, dokładnie jak L4. Na ostrym dyżurze pytasz ¿Dónde están las urgencias? Nazw części ciała i słownictwa diagnostycznego tu nie ma i to jest świadome ograniczenie.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| ¿Dónde hay una farmacia? | Gdzie jest apteka? | Szukaj zielonego krzyża; apteka dyżurna, farmacia de guardia, jest wypisana na drzwiach każdej innej. |
| Necesito algo para el dolor de cabeza. | Poproszę coś na ból głowy. | |
| Tengo fiebre. | Mam gorączkę. | |
| Me duele la garganta. | Boli mnie gardło. | |
| Me duele aquí. | Boli mnie tutaj. | |
| Tengo tos. | Mam kaszel. | |
| Estoy resfriado. | Jestem przeziębiony. | Kobieta: resfriada. Constipado znaczy w Hiszpanii dokładnie to samo, przeziębiony, i nie ma nic wspólnego z zaparciem. |
| Tengo diarrea. | Mam biegunkę. | |
| Me encuentro mal. | Źle się czuję. | |
| Estoy mareado. | Kręci mi się w głowie. | Kobieta: mareada. To samo słowo opisuje chorobę morską i mdłości w samochodzie. |
| ¿Necesito receta? | Czy potrzebna jest recepta? | |
| ¿Cómo se toma? | Jak to brać? | |
| Una cada ocho horas. | Jedna tabletka co osiem godzin. | |
| Soy alérgico a la penicilina. | Jestem uczulony na penicylinę. | |
| Tomo esta medicación. | Biorę te leki. | |
| Quiero pedir cita con el médico. | Chciałbym zapisać się do lekarza. | Pedir cita to utarty zwrot. Lekarz rodzinny przyjmuje w centro de salud, czyli przychodni, nigdy w szpitalu. |
| ¿Tiene cita? | Czy jest Pan umówiony? | |
| Tengo cita a las once. | Jestem umówiony na jedenastą. | |
| ¿Acepta mi seguro? | Czy honorują Państwo moje ubezpieczenie? | |
| Tengo la tarjeta sanitaria europea. | Mam kartę EKUZ. | |
| Estoy embarazada. | Jestem w ciąży. | |
| ¿Es grave? | Czy to coś poważnego? | |
| Necesito un dentista. | Potrzebuję dentysty. | |
| Me duele una muela. | Boli mnie ząb. | |
| Necesito una baja médica. | Potrzebuję zwolnienia lekarskiego. | La baja to i zwolnienie, i sam papier; inaczej niż polskie e-ZLA trzeba je samemu zanieść pracodawcy. |
| ¿Dónde están las urgencias? | Gdzie jest SOR? | |
| Llevo dos días así. | Trwa to od dwóch dni. | |
| ¿Puede recetarme algo? | Czy może mi Pan coś przepisać? |
Nagły wypadek: 20 zdań, z których powiesz dwa
Dwadzieścia wierszy, bo w prawdziwym wypadku powiesz dwa z nich, a resztę ktoś powie do Ciebie. Numer masz na szczęście ten sam co w domu: 112 działa w całej Hiszpanii i w całej Unii, więc ¿Cuál es el número de emergencias? jest tu głównie po to, żeby zapamiętać, że w Meksyku i dużej części Ameryki Łacińskiej dzwoni się pod 911.
Na komisariacie obowiązuje stała formuła Quiero poner una denuncia., a zgłoszenie kradzieży potrzebne jest ubezpieczycielowi bardziej niż policji, więc po Me han robado la cartera. idziesz przede wszystkim po papier. Déjeme en paz. jest zdaniem, którego życzymy Ci nigdy nie użyć i które i tak chcemy Ci dać.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| ¡Socorro! | Ratunku! | |
| ¡Ayúdeme, por favor! | Proszę mi pomóc! | |
| Llame a una ambulancia. | Proszę wezwać karetkę. | |
| Llame a la policía. | Proszę wezwać policję. | |
| Es una emergencia. | To nagły wypadek. | |
| ¿Cuál es el número de emergencias? | Jaki jest numer alarmowy? | 112 w Hiszpanii i całej Unii, ten sam numer co u nas; w Meksyku i dużej części Ameryki Łacińskiej 911. |
| Ha habido un accidente. | Zdarzył się wypadek. | |
| Hay una persona herida. | Ktoś jest ranny. | |
| Me han robado. | Zostałem okradziony. | |
| Me han robado la cartera. | Ukradli mi portfel. | |
| He perdido el pasaporte. | Zgubiłem paszport. | |
| Quiero poner una denuncia. | Chcę zgłosić kradzież. | Poner una denuncia to utarty zwrot na komisariacie; bez tego papieru ubezpieczyciel nic nie wypłaci. |
| ¿Dónde está la comisaría? | Gdzie jest komisariat? | |
| ¡Cuidado! | Uwaga! | |
| ¡Fuego! | Pali się! | |
| No puedo respirar bien. | Nie mogę złapać oddechu. | |
| Se ha desmayado. | Zemdlał. | Hiszpański czasownik nie pokazuje rodzaju, więc to samo zdanie znaczy też zemdlała; po polsku trzeba wybrać. |
| ¿Está bien? | Wszystko w porządku? | |
| Necesito llamar a mi embajada. | Muszę zadzwonić do ambasady. | |
| Déjeme en paz. | Proszę mnie zostawić w spokoju. |
Telefon, gigabajty i paczka, która nie doszła
Pytanie ¿Cuántos gigas tiene? pokazuje, po co ta tabela istnieje: sklep pisze na szyldzie datos, człowiek za ladą mówi gigas, a rozmówki napisane przed erą smartfona nie mają ani jednego, ani drugiego. ¿Tiene permanencia? to pytanie, które oszczędza miesiące płacenia za nic, bo permanencia jest okresem związania umową, a prepago wyjściem z niego.
Druga połowa tabeli dotyczy budynku, bo tam giną paczki. W Polsce przesyłka ląduje w automacie paczkowym, w Hiszpanii u portiera, i dlatego Deje el paquete en la portería. działa w większości bloków. Es el segundo B. uczy hiszpańskiego zapisu adresu: najpierw piętro, potem litera, czyli 2ºB tam, gdzie my piszemy numer mieszkania po ukośniku.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| Necesito una tarjeta SIM. | Potrzebuję karty SIM. | |
| ¿Cuántos gigas tiene? | Ile gigów? | Gigas to potoczne gigabajty; w cenniku znajdziesz datos. |
| ¿Cuánto cuesta al mes? | Ile to kosztuje miesięcznie? | |
| ¿Tiene permanencia? | Czy trzeba podpisywać umowę? | Permanencia to minimalny okres umowy; oferta bez niej to prepago, czyli nasza karta na kartę. |
| Quiero una de prepago. | Poproszę na kartę. | |
| No tengo cobertura. | Nie mam zasięgu. | |
| Me he quedado sin datos. | Skończył mi się pakiet danych. | |
| Me he quedado sin batería. | Padła mi bateria. | |
| ¿Me deja su cargador? | Czy mogę pożyczyć ładowarkę? | |
| ¿Tiene wifi? | Czy jest wi-fi? | |
| No funciona el wifi. | Wi-fi nie działa. | |
| ¿Cuál es su número? | Jaki jest Pana numer? | |
| Le mando un mensaje. | Wyślę Panu wiadomość. | Le to forma na Pan, te do kolegi. W Hiszpanii częściej usłyszysz te mando un guasap, a wszyscy wiedzą, o jaki komunikator chodzi. |
| Le llamo luego. | Zadzwonię do Pana później. | |
| Se ha cortado. | Przerwało nam połączenie. | |
| No le oigo bien. | Słabo Pana słyszę. | |
| ¿Me oye? | Czy mnie Pan słyszy? | |
| Tengo un paquete para recoger. | Mam paczkę do odebrania. | |
| ¿Cuándo llega el pedido? | Kiedy dotrze zamówienie? | |
| No me ha llegado el paquete. | Paczka do mnie nie dotarła. | |
| Deje el paquete en la portería. | Proszę zostawić paczkę na portierni. | W hiszpańskich kamienicach jest zwykle portier albo portiernia i to tam trafiają paczki pod nieobecność lokatora, zamiast do paczkomatu. |
| ¿Me lo puede dejar con el vecino? | Czy może Pan zostawić u sąsiada? | |
| Estoy abajo, ¿me abre? | Jestem na dole, otworzy mi Pan? | |
| Es el segundo B. | To drugie piętro, mieszkanie B. | Adres składa się z piętra i litery: 2ºB. W starszych kamienicach zamiast litery bywa izquierda albo derecha. |
| El timbre no funciona. | Dzwonek nie działa. | |
| Quiero cancelar el pedido. | Chcę anulować zamówienie. |
Urzędy: NIE, padrón i cita previa
To jest sekcja, której nie drukują rozmówki, i to ona decyduje, jak wygląda pierwszy miesiąc. Quiero empadronarme. idzie prawie na początek, bo padrón jest rejestrem mieszkańców prowadzonym przez ratusz i prawie wszystko inne o niego pyta. Tutaj znowu masz przewagę: Polak wie, czym jest meldunek, i rozumie, po co komu taki rejestr, podczas gdy przybysz z kraju bez ewidencji ludności traci tydzień na samo pojęcie.
Wiersz Necesito sacarme el NIE. dotyczy numeru, bez którego cudzoziemiec nie podpisze umowy o pracę, nie wynajmie mieszkania i nie otworzy konta. ¿Dónde pido cita previa? mówisz przed jednym i drugim, bo wejście z ulicy do hiszpańskiego urzędu rzadko cokolwiek daje, a termin rezerwuje się przez internet.
Przy wynajmie ¿Cuántos meses de fianza? pyta o kaucję. Warto dopytać, co dokładnie kaucja pokrywa i czy oprócz niej żądana jest dodatkowa gwarancja, bo hiszpańskie prawo najmu traktuje to jako dwie różne rzeczy. Quiero dar de alta la luz. wprowadza parę, która wróci w tabelach o pracy: dar de alta otwiera każdą umowę i każdą usługę, dar de baja ją zamyka.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| Necesito sacarme el NIE. | Muszę wyrobić sobie numer NIE. | NIE to numer identyfikacyjny cudzoziemca; bez niego ani umowy o pracę, ani najmu, ani konta w banku. |
| ¿Dónde pido cita previa? | Gdzie mogę umówić się na wizytę? | W hiszpańskich urzędach obowiązuje cita previa, termin umówiony wcześniej przez internet; wejście z ulicy prawie nigdy nie działa. |
| Tengo cita previa. | Jestem umówiony na wizytę. | |
| ¿Qué documentos necesito? | Jakie dokumenty są potrzebne? | |
| Aquí tiene mi pasaporte. | Proszę, mój paszport. | |
| ¿Me hace una fotocopia? | Czy może mi Pan zrobić ksero? | |
| Quiero empadronarme. | Chcę się zameldować. | Padrón to meldunek w ratuszu; inaczej niż w Polsce bez niego nie załatwisz w Hiszpanii prawie niczego. |
| Necesito un certificado de empadronamiento. | Potrzebuję zaświadczenia o zameldowaniu. | |
| Quiero abrir una cuenta bancaria. | Chciałbym założyć konto w banku. | |
| ¿Cuánto tarda? | Ile to potrwa? | |
| ¿Dónde firmo? | Gdzie mam podpisać? | |
| ¿Tengo que rellenar este formulario? | Czy muszę wypełnić ten formularz? | |
| ¿Se puede hacer por internet? | Czy można to załatwić przez internet? | |
| No me han enviado el código. | Nie dostałem kodu. | |
| Busco piso. | Szukam mieszkania. | |
| ¿Cuánto es el alquiler al mes? | Ile wynosi czynsz miesięcznie? | |
| ¿Están incluidos los gastos? | Czy media są wliczone? | Gastos albo suministros to woda, prąd i gaz. Comunidad to opłata dla wspólnoty, płaci ją zwykle właściciel. |
| ¿Cuántos meses de fianza? | Ile miesięcy wynosi kaucja? | Fianza to kaucja; osobno bywa jeszcze garantía adicional, dodatkowe zabezpieczenie. Hiszpańskie prawo traktuje je jako dwie różne rzeczy. |
| ¿Puedo ver el piso mañana? | Czy mogę obejrzeć mieszkanie jutro? | |
| ¿Está amueblado? | Czy jest umeblowane? | |
| ¿Cuándo puedo entrar? | Od kiedy mogę się wprowadzić? | |
| No funciona la calefacción. | Nie działa ogrzewanie. | |
| Hay una fuga de agua. | Cieknie woda. | |
| ¿Puede venir a arreglarlo? | Czy może Pan przyjechać to naprawić? | |
| Quiero dar de alta la luz. | Chcę podpisać umowę na prąd. | Dar de alta to uruchomić usługę albo się gdzieś zapisać, dar de baja odwrotnie. Ta para wraca przy prądzie, telefonie i lekarzu. |
| Quiero dar de baja el contrato. | Chcę wypowiedzieć umowę. | |
| ¿Me manda el contrato por correo electrónico? | Czy prześle mi Pan umowę mailem? | |
| Necesito una factura. | Potrzebuję faktury. |
Pierwszy dzień w pracy: przedstawienie się, kawa, zmiana
Zdanie ¿Nos tuteamos? jest najważniejszym wierszem w całej części o pracy. Zapytaj raz, wcześnie, i sprawa formy grzecznościowej jest załatwiona dla całego biura, szefa włącznie. Zaraz po nim idzie ¿Vamos a tomar un café? Przerwa na kawę w połowie przedpołudnia jest momentem, w którym hiszpański zespół staje się Twoim zespołem, i w pierwszym tygodniu odpowiedź brzmi tak.
Pytanie ¿Dónde ficho? dotyczy odbijania karty. Rejestrowanie czasu pracy jest w Hiszpanii obowiązkowe od 2019 roku, więc każdy pracodawca prowadzi ewidencję godzin, tak jak polskie systemy RCP. Tabela wychodzi poza biuro celowo: ¿Hay que llevar casco?, ¿Cuál es mi turno? i Estoy en prácticas. są tu dlatego, że pierwsza praca za granicą równie często zaczyna się na budowie, w magazynie albo w kuchni.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| Hola, soy nuevo. | Cześć, jestem nowy. | Kobieta: nueva. Mimo że nowym się bywa tylko chwilę, używa się tu ser: chodzi o rolę w firmie. |
| Empiezo hoy. | Dziś zaczynam. | |
| Vengo a ver a la señora García. | Jestem umówiony z panią García. | |
| ¿Dónde me siento? | Gdzie mam usiąść? | |
| ¿Con quién tengo que hablar? | Z kim mam porozmawiać? | |
| ¿Me puede enseñar la oficina? | Czy może mi Pan pokazać biuro? | |
| ¿Nos tuteamos? | Możemy przejść na ty? | Przejście na ty działa jak u nas, tylko pytanie pada rzadko: w hiszpańskim biurze tú obowiązuje od pierwszego dnia, z szefem włącznie. |
| Puedes tutearme. | Możesz mówić mi po imieniu. | |
| ¿A qué hora se entra? | O której się zaczyna? | |
| ¿A qué hora se sale? | O której się kończy? | |
| ¿Cuándo es la hora de comer? | O której jest przerwa na obiad? | Obiad jada się między czternastą a piętnastą; przerwa w połowie przedpołudnia to almuerzo albo po prostu el café. |
| ¿Vamos a tomar un café? | Idziemy na kawę? | Przedpołudniowa kawa to w hiszpańskim zespole główny moment integracji; w pierwszym tygodniu zgadzaj się za każdym razem. |
| ¿Dónde está la cocina? | Gdzie jest kuchnia? | |
| ¿Dónde puedo dejar mis cosas? | Gdzie mogę zostawić swoje rzeczy? | |
| ¿Necesito una tarjeta de acceso? | Czy potrzebuję karty dostępu? | |
| Todavía no tengo ordenador. | Nie mam jeszcze komputera. | Ordenador to Hiszpania; w Ameryce Łacińskiej computadora. |
| No tengo acceso al sistema. | Nie mam dostępu do systemu. | |
| ¿Cuál es mi correo de empresa? | Jaki jest mój służbowy mail? | |
| ¿Con quién trabajo? | Z kim będę pracować? | |
| Encantado de conocerte. | Miło mi cię poznać. | |
| ¿De qué te encargas? | Czym się zajmujesz? | |
| Yo me encargo de las ventas. | Ja zajmuję się sprzedażą. | |
| Trabajo en el almacén. | Pracuję w magazynie. | |
| Estoy en prácticas. | Jestem na stażu. | Prácticas to słowo hiszpańskie; w większości Ameryki Łacińskiej pasantía. |
| ¿Hay uniforme? | Czy jest strój roboczy? | |
| ¿Dónde ficho? | Gdzie odbijam kartę? | Fichar, czyli rejestrowanie czasu pracy, jest w Hiszpanii obowiązkowe od 2019 roku i dotyczy każdego pracodawcy. |
| ¿Hay que llevar casco? | Czy trzeba nosić kask? | |
| ¿Dónde están los guantes? | Gdzie są rękawice? | |
| ¿Cuál es mi turno? | Na jakiej jestem zmianie? | |
| Tengo turno de tarde. | Mam popołudniową zmianę. | |
| Hasta mañana. | Do jutra. | |
| Me voy ya. | To ja już lecę. | |
| Buen fin de semana. | Miłego weekendu. | |
| ¿Cómo va todo? | Jak leci? |
Spotkania i rozmowy, na miejscu i zdalnie
Wszystkie wiersze tej tabeli stoją na tú, bo między współpracownikami usted brzmiałoby dziwnie. Słowo do zapamiętania siedzi w Tengo una duda. Duda prosi o doprecyzowanie i pada na hiszpańskich spotkaniach częściej niż pytanie wprost. ¿Me pasas el enlace? używa hiszpańskiego słowa na link, choć samo link też wszędzie zadziała.
Wiersze zdalne są tymi, które kurs językowy pomija, a Tienes el micro apagado. pada każdego dnia w każdym biurze w Hiszpanii. Najszybszą drogą do bycia przydatnym w pierwszym tygodniu jest Yo me encargo., trzy słowa, którymi bierzesz zadanie na siebie. Języka prezentacji tu nie ma, bo to czyta się ze slajdu.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| Tenemos reunión a las diez. | Mamy spotkanie o dziesiątej. | |
| ¿Dónde es la reunión? | Gdzie jest spotkanie? | |
| ¿Me pasas el enlace? | Wyślesz mi link? | Między współpracownikami usted brzmiałoby dziwnie. Enlace to hiszpańskie słowo na link, ale link też każdy zrozumie. |
| Me conecto desde casa. | Łączę się z domu. | |
| No me funciona el micrófono. | Nie działa mi mikrofon. | |
| ¿Se me ve bien? | Czy dobrze mnie widać? | |
| Tienes el micro apagado. | Masz wyłączony mikrofon. | |
| Perdón, se me ha ido internet. | Przepraszam, wysiadł mi internet. | |
| ¿Podemos empezar? | Możemy zaczynać? | |
| Vamos a empezar. | Zaczynajmy. | |
| ¿Puedo compartir pantalla? | Czy mogę udostępnić ekran? | |
| ¿Puedes hablar más despacio? | Możesz mówić wolniej? | |
| Perdón, ¿puedes repetir? | Przepraszam, możesz powtórzyć? | Wersja do współpracownika; wobec klienta i nieznajomego: perdone, ¿puede repetir? |
| Un momento, lo apunto. | Chwila, zapiszę to. | |
| Estoy de acuerdo. | Zgadzam się. | |
| No estoy de acuerdo. | Nie zgadzam się. | |
| Buena idea. | Dobry pomysł. | |
| ¿Qué opinas? | Co o tym myślisz? | |
| Tengo una duda. | Mam pytanie. | Duda to pytanie z wątpliwości, prośba o doprecyzowanie; tengo una pregunta jest równie naturalne. |
| ¿Puedo decir algo? | Czy mogę coś dodać? | |
| Lo vemos luego. | Wrócimy do tego później. | |
| ¿Quién se encarga de esto? | Kto się tym zajmuje? | |
| Yo me encargo. | Ja się tym zajmę. | |
| ¿Lo dejamos aquí? | Kończymy na tym? | |
| Seguimos. | Idziemy dalej. | |
| Tengo otra reunión ahora. | Mam teraz kolejne spotkanie. | |
| ¿Lo pasamos a mañana? | Przełożymy to na jutro? | |
| Te llamo en cinco minutos. | Zadzwonię za pięć minut. | |
| Gracias a todos. | Dziękuję wszystkim. | |
| Hablamos luego. | Do usłyszenia. |
Maile i wiadomości: czym podpisać się na końcu
Podpisuj się Un saludo. To codzienne zakończenie hiszpańskiego maila i dokładny odpowiednik naszego Pozdrawiam. Polak odruchowo sięga po Z poważaniem, a hiszpański bliźniak tej formuły, atentamente, należy do pism urzędowych i jest zakończeniem, którego użyjesz najrzadziej ze wszystkich; saludos cordiales leży gdzieś pośrodku. Jedyny wiersz przez usted, Quedo a la espera de su respuesta., trzymamy dla klientów.
Wiersz Te escribo por lo de la factura. jest w tabeli ze względu na lo de, dwa słowa, którymi Hiszpanie oznaczają dowolny temat znany obu stronom. ¿Me pones en copia? pokazuje, jak wymawia się to, co w mailu jest skrótem, a Cualquier cosa, me dices. jest najcieplejszym sposobem zamknięcia wiadomości do kolegi z pracy.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| Te escribo para confirmar la reunión. | Piszę, żeby potwierdzić spotkanie. | |
| Buenos días a todos. | Dzień dobry wszystkim. | |
| Te escribo por lo de la factura. | Piszę w sprawie faktury. | Lo de wskazuje sprawę znaną obu stronom, jak nasze w sprawie tego: lo del contrato, lo de ayer. |
| Adjunto el documento. | W załączeniu przesyłam dokument. | |
| ¿Me lo puedes enviar? | Możesz mi to przesłać? | |
| Te lo mando ahora. | Już wysyłam. | |
| Recibido, gracias. | Dotarło, dziękuję. | |
| Perfecto, gracias. | Świetnie, dziękuję. | |
| ¿Me confirmas? | Potwierdzisz? | |
| Confirmado. | Potwierdzam. | |
| Te contesto mañana. | Odpiszę jutro. | |
| Perdona por el retraso. | Przepraszam za późną odpowiedź. | Perdona do kolegi, perdone do klienta i każdego, komu mówisz per Pan. |
| ¿Has visto mi correo? | Widziałeś mojego maila? | |
| Lo miro y te digo. | Sprawdzę i dam znać. | |
| ¿Puedes revisarlo? | Możesz to przejrzeć? | |
| ¿Me pones en copia? | Dodasz mnie do kopii? | Mówi się poner en copia; skrótu cc nikt nie wymawia na głos. |
| Un saludo. | Pozdrawiam. | Codzienne pozdrawiam. Saludos cordiales jest sztywniejsze, a atentamente to nasze z poważaniem, tylko do pism urzędowych. |
| Quedo a la espera de su respuesta. | Czekam na Pana odpowiedź. | |
| Muchas gracias de antemano. | Z góry dziękuję. | |
| Cualquier cosa, me dices. | W razie czego daj znać. | Najcieplejsze zakończenie wiadomości do współpracownika; dosłownie: cokolwiek, mówisz mi. |
| Pásame el número de Luis. | Podeślij mi numer do Luisa. | |
| Te mando la ubicación. | Wyślę ci lokalizację. | |
| Estoy en camino. | Jestem w drodze. | |
| Llego cinco minutos tarde. | Spóźnię się pięć minut. | |
| Ahora te llamo. | Zaraz oddzwonię. | |
| ¿Lo hablamos por teléfono? | Pogadamy przez telefon? |
Prośba o pomoc, przyznanie się do błędu, termin
Wolimy, żebyś nauczył się Creo que me he equivocado. wcześniej niż ¿Me puedes dar un día más?, bo to przyznanie się do pomyłki kupuje ten dodatkowy dzień, i w tabeli stoją właśnie w tej kolejności. Termin nazywa się ¿Cuál es el plazo? Hiszpanie mówią plazo, a fecha límite to data wpisana w formularzu.
Dwa wiersze łatwo pomylić. Zdanie Estoy de baja. to formalne zwolnienie lekarskie z papierem, natomiast estoy malo jest tym, co piszesz o siódmej rano, zanim cokolwiek wiadomo. Sekcję zamyka Ya está., bo te dwa słowa zamykają w hiszpańskiej pracy wszystko inne: skończone, załatwione, gotowe.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| ¿Me puedes ayudar con esto? | Możesz mi z tym pomóc? | |
| ¿Cómo se hace esto? | Jak to się robi? | |
| ¿Me lo puedes explicar otra vez? | Możesz mi to jeszcze raz wytłumaczyć? | |
| No sé cómo funciona. | Nie wiem, jak to działa. | |
| ¿Lo estoy haciendo bien? | Czy dobrze to robię? | |
| Creo que me he equivocado. | Chyba się pomyliłem. | |
| Ha sido culpa mía. | To moja wina. | |
| Lo arreglo ahora mismo. | Zaraz to poprawię. | |
| ¿Para cuándo lo necesitas? | Na kiedy to potrzebne? | |
| Para el viernes. | Na piątek. | |
| ¿Cuál es el plazo? | Jaki jest termin? | Plazo to termin rozumiany jako czas, który masz; fecha límite to konkretna data w kalendarzu. W Hiszpanii pada plazo. |
| Lo tengo para mañana. | Zrobię to na jutro. | |
| No me va a dar tiempo. | Nie zdążę. | |
| ¿Me puedes dar un día más? | Możesz dać mi jeszcze jeden dzień? | |
| Necesito más tiempo. | Potrzebuję więcej czasu. | |
| Voy con retraso. | Mam poślizg. | |
| Ya está. | Gotowe. | Ya está znaczy gotowe, załatwione, i tyle; dwa najbardziej przydatne słowa w hiszpańskim biurze. |
| Es urgente. | To pilne. | |
| No es urgente. | To nie jest pilne. | |
| ¿Es prioritario? | Czy to priorytet? | |
| Tengo mucho trabajo. | Mam dużo na głowie. | |
| Hoy no puedo. | Dziś nie dam rady. | |
| ¿Lo puedo hacer mañana? | Mogę to zrobić jutro? | |
| Mañana trabajo desde casa. | Jutro pracuję zdalnie. | Rzeczownik to teletrabajo, czasownik teletrabajar; oba weszły do codziennego hiszpańskiego w 2020 roku. |
| Estoy de baja. | Jestem na zwolnieniu. | De baja to formalne zwolnienie z papierem od lekarza; pierwszego ranka pisze się po prostu estoy malo, źle się czuję. |
| No voy a poder ir hoy. | Nie dam rady dziś przyjść. |
Pieniądze w pracy: brutto, netto, diety i nómina
Tu Polak wygrywa najwięcej. ¿Es bruto o neto? to brutto i netto, te same dwa słowa, których używasz od pierwszej umowy w Polsce. ¿Hay dietas? pyta o diety, czyli o ryczałt na jedzenie i podróże; anglojęzyczna rozmówka musi w tym miejscu tłumaczyć czytelnikowi, że dietas nie mają nic wspólnego z odchudzaniem, a Ty czytasz diety i już wiesz, o co pytasz.
Wiersz Necesito la nómina. prosi o pasek wypłaty, ten sam, którego zażąda właściciel mieszkania z tabeli o urzędach. ¿Es un contrato indefinido? warto zadać przed podpisaniem, bo indefinido znaczy na czas nieokreślony, a temporal na określony. Tengo que darme de alta como autónomo. dotyczy hiszpańskiego samozatrudnienia z własną miesięczną składką, bliższego naszej działalności gospodarczej niż umowie zlecenia. ¿Cuánto se cobra? otwiera rozmowę o pieniądzach: cobrar to dostawać wynagrodzenie, ganar także znaczy zarabiać, i oba są w tej rozmowie normalne. Negocjacja płacy kończy się na wniosku o podwyżkę; dalszy ciąg tej rozmowy należy do Ciebie.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| ¿Cuánto se cobra? | Ile się tu zarabia? | Cobrar to dostać pieniądze, także pobrać należność; ganar znaczy zarabiać. Oba pasują do pensji. |
| ¿Es bruto o neto? | Brutto czy netto? | |
| ¿Cuándo se cobra? | Kiedy jest wypłata? | |
| ¿Me pagan por horas? | Czy płacą od godziny? | |
| ¿Se pagan las horas extra? | Czy nadgodziny są płatne? | |
| Necesito la nómina. | Potrzebuję paska wypłaty. | Nómina to pasek wypłaty, ale też cała lista płac; banki i właściciele mieszkań żądają go tak, jak u nas zaświadczenia o zarobkach. |
| Todavía no me han pagado. | Jeszcze mi nie zapłacili. | |
| ¿Tengo contrato? | Czy mam umowę? | |
| ¿Es un contrato indefinido? | Czy to umowa na czas nieokreślony? | Indefinido to czas nieokreślony, temporal określony; zapytaj, zanim podpiszesz. |
| ¿Cuántos días de vacaciones tengo? | Ile mam dni urlopu? | |
| Quiero pedir vacaciones. | Chcę złożyć wniosek o urlop. | |
| ¿Me firma esto? | Czy może mi Pan to podpisać? | |
| ¿Hay dietas? | Czy są diety? | Dokładnie nasze diety z delegacji: ryczałt na jedzenie i dojazd, nic wspólnego ze sposobem odżywiania. |
| ¿Le doy mi número de cuenta? | Mam podać numer konta? | |
| Quiero pedir un aumento. | Chcę poprosić o podwyżkę. | |
| ¿Puedo hacer horas extra? | Czy mogę brać nadgodziny? | |
| Tengo que darme de alta como autónomo. | Muszę założyć działalność gospodarczą. | Autónomo to hiszpański odpowiednik jednoosobowej działalności, z własną miesięczną składką. Kobieta: autónoma. |
| ¿Paga la empresa la formación? | Czy firma płaci za szkolenia? | |
| Me han hecho fijo. | Dostałem umowę na stałe. | Kobieta: fija. Hacer fijo to potoczne przejść z umowy czasowej na stałą. |
| Necesito un justificante. | Potrzebuję zaświadczenia. | Justificante to zaświadczenie, że byłeś u lekarza albo w urzędzie; hiszpański pracodawca prosi o nie po każdej nieobecności. |
Rozmowa z nieznajomym i zwiedzanie
Zdanie Hace calor. otwiera w Hiszpanii więcej rozmów niż jakiekolwiek pytanie, i pogoda działa tu dokładnie tak samo jak w kolejce do kasy w Polsce. Wobec nieznajomych tabela zostaje przy usted, więc ¿Es usted de aquí? jest formą na bar; jeśli rozmówca zechce, sam przestawi Cię na tú.
Zwrot Dos entradas, por favor. wraca do rozróżnienia z tabeli o transporcie: entrada to wejściówka do muzeum albo na spektakl, billete to bilet na przejazd. ¿Qué se celebra hoy? przyda się częściej, niż sądzisz, bo każde hiszpańskie miasteczko ma swoje fiestas i zamknięty we wtorek sklep albo orkiestra dęta na ulicy są normą; Polak, który zna odpust w rodzinnej miejscowości, rozpozna kształt tego zjawiska od razu. Piłki nożnej, polityki i religii tu nie ma, za to jest Ha sido un placer., czyli wyjście z rozmowy.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| Hace calor. | Jest gorąco. | |
| ¡Qué frío hace! | Ale zimno! | |
| Parece que va a llover. | Chyba będzie padać. | |
| ¿Es usted de aquí? | Czy jest Pan stąd? | |
| ¿Qué me recomienda ver? | Co warto zobaczyć? | |
| ¿Dónde se come bien por aquí? | Gdzie tu dobrze zjeść? | |
| Es mi primera vez en España. | Jestem w Hiszpanii pierwszy raz. | |
| Llevo dos semanas aquí. | Jestem tu od dwóch tygodni. | |
| Me gusta mucho la ciudad. | Bardzo mi się tu podoba. | |
| ¿A qué hora abre el museo? | O której otwierają muzeum? | |
| Dos entradas, por favor. | Poproszę dwa bilety. | Entrada to bilet do muzeum albo na koncert; na pociąg i autobus mówi się billete. |
| ¿Hay descuento para estudiantes? | Czy jest zniżka studencka? | |
| ¿Se puede hacer fotos? | Czy można robić zdjęcia? | |
| ¿Me puede hacer una foto? | Czy może mi Pan zrobić zdjęcie? | W Hiszpanii hacer una foto; w Ameryce Łacińskiej tomar albo sacar una foto. |
| ¿Está abierto hoy? | Czy dziś jest otwarte? | |
| ¿Hay visita guiada en inglés? | Czy jest zwiedzanie z przewodnikiem po angielsku? | |
| ¿Dónde está la playa? | Gdzie jest plaża? | |
| ¿Tiene hijos? | Czy ma Pan dzieci? | |
| Tengo dos hijos. | Mam dwoje dzieci. | Hijos to synowie i córki razem, dokładnie jak nasi uczniowie o mieszanej klasie; hijas tylko wtedy, gdy to same dziewczynki. |
| ¿En qué trabaja? | Czym się Pan zajmuje? | |
| Trabajo en una tienda. | Pracuję w sklepie. | |
| ¿Vive por aquí? | Czy mieszka Pan w okolicy? | |
| Vivo cerca de la estación. | Mieszkam niedaleko dworca. | |
| ¿Qué se celebra hoy? | Co dziś za święto? | Każde miasteczko ma własne fiestas; zamknięty sklep albo orkiestra na ulicy we wtorek nikogo nie dziwi. |
| ¿Le importa si me siento aquí? | Czy mogę się tu przysiąść? | |
| Ha sido un placer. | Było mi bardzo miło. | |
| Que disfrute. | Miłego pobytu. | |
| ¿Nos vemos otro día? | Spotkamy się jeszcze kiedyś? |
Uczucia i opinie, czyli to, co mówi się na końcu
Lista kończy się tutaj celowo, bo powiedzenie, co się myśli, jest ostatnią rzeczą, której uczy się przybysz. Słowem, które powiesilibyśmy na ścianie, jest Ojalá. Jedno słowo z arabskiego na to, co po angielsku wymaga całej konstrukcji z hopefully albo I wish. Polski ma w tym samym miejscu oby, jedno słowo za jedno słowo. No tengo ganas. to nie chce mi się i jest równie dokładnym dopasowaniem.
Pułapką jest Me da igual. Między znajomymi to zwyczajne wszystko jedno, ale powiedziane sprzedawcy, który właśnie dał Ci wybór, brzmi jak brak zainteresowania; w tej sytuacji lepiej działa cualquiera. Cenę odrzuca się przez Me parece caro., bo to opinia, a opinia nikogo nie obraża. 22 wiersze to absolutne minimum dla ludzkiego wnętrza i jest to tabela, która naszym zdaniem urośnie pierwsza.
| Hiszpański | Polski | Uwaga |
|---|---|---|
| Me encanta. | Uwielbiam to. | |
| No me gusta mucho. | Nie bardzo mi się to podoba. | |
| Me da igual. | Wszystko jedno. | Wśród znajomych neutralne, ale w sklepie zabrzmi, jakbyś olewał sprzedawcę; tam lepiej cualquiera. |
| Estoy cansado. | Jestem zmęczony. | Kobieta: cansada. Zmęczenie to stan przejściowy, więc estar; soy cansado znaczyłoby, że jestem męczący. |
| Tengo hambre. | Jestem głodny. | |
| Tengo sueño. | Chce mi się spać. | |
| Tengo prisa. | Śpieszę się. | |
| Estoy contento. | Jestem zadowolony. | |
| Estoy un poco nervioso. | Trochę się denerwuję. | |
| Echo de menos a mi familia. | Tęsknię za rodziną. | Echar de menos to Hiszpania, extrañar Ameryka Łacińska. Tęskni się za osobą, więc przed nią staje a. |
| ¡Qué bien! | Świetnie! | |
| ¡Qué pena! | Jaka szkoda! | |
| Es muy amable. | To bardzo miłe z Pana strony. | |
| Tiene razón. | Ma Pan rację. | |
| Depende. | To zależy. | |
| Puede ser. | Możliwe. | |
| Me parece bien. | Pasuje mi. | |
| Me parece caro. | Wydaje mi się drogie. | |
| Prefiero este. | Wolę ten. | |
| No tengo ganas. | Nie chce mi się. | |
| Estoy de broma. | Żartuję. | |
| Ojalá. | Oby. | Jedno w jedno nasze oby, z arabskiego. Po nim zawsze idzie tryb łączący, którego polski nie ma: ojalá venga, oby przyszedł. |
Czego tu nie ma i co dopisać sobie samemu
Wycięliśmy cztery rodzaje zdań. Przysłowia, bo nikt w kolejce nie mówi más vale pájaro en mano. Zdania podręcznikowe, które istnieją po to, żeby pokazać czas gramatyczny; tryb warunkowy w rodzaju gdybym wiedział wcześniej może poczekać do drugiego miesiąca. Slang, bo się starzeje i zdradza starającego się: vale zostaje, mola wypada. I wszystko, czego kurs uczy dla gramatyki zamiast dla użycia, dlatego w żadnym wierszu nie ma vosotros; ustedes wobec grupy zrozumieją w Hiszpanii i w całej Ameryce Łacińskiej.
Dwie całe sytuacje wypadły z żalem: dzieci, czyli szkoła, pediatra i grupa rodziców na czacie, oraz prowadzenie samochodu. Polskiemu czytelnikowi jesteśmy winni jeszcze jedno wyznanie: poza wierszem o autónomo nie ma tu nic o hiszpańskim odpowiedniku ZUS ani o przenoszeniu stażu pracy, a to są rzeczy, o które piszą do nas Polacy najczęściej.
Dopisz sobie swój fach. Twoja kuchnia, oddział czy budowa mają zwroty, których ta strona nie zna, więc wydrukuj sekcję najbliższą Twojemu dniu, dopisz swoje na marginesie i traktuj 500 jak punkt wyjścia. Gdybyśmy budowali tę listę jeszcze raz, tabela uczuć byłaby dłuższa, hotelowa krótsza, a kolumnę z uwagami przetłumaczylibyśmy przed publikacją.
Jak te zdania wchodzą do głowy bez planu nauki
Vocabcord odtwarza jedno hasło za każdym razem, kiedy telefon trafia na ładowarkę: hasło, pauza, tłumaczenie, pauza, hasło jeszcze raz. Przy pięciu podłączeniach dziennie daje to około 150 odtworzeń w trzydziestodniowym miesiącu, licząc powtórki. Liczy odtworzenia; o zapamiętanych zdaniach nie mówi nic. Wybór hasła robi próbnik z wagą rosnącą wraz z liczbą dni od ostatniego odtworzenia; hasło nigdy nieusłyszane liczy się jak zaległe od jakichś dwudziestu dni, więc nowe rzeczy dostają lepsze szanse. Próbnik nie mierzy tego, co pamiętasz.
Uczciwie o zakresie: hiszpańskie paczki w aplikacji są dziś sparowane z angielskim, pary polsko-hiszpańskiej jeszcze nie ma, a ta strona jest polska od pierwszego zdania. Hiszpański w aplikacji to korpus słownictwa, 4710 haseł od A1 do C2 z podziałem na poziomy i tematy, opisany na stronie statystyk korpusu (po angielsku). Ta kolekcja ukazuje się najpierw tutaj i stanie się paczką z syntezą mowy dla każdego wiersza; daty nie obiecujemy.
Zacznij od trzech tabel: pierwszy kontakt, zestaw ratunkowy i restauracja. To 90 zdań i pierwszy tydzień.
Częste pytania
Ile hiszpańskich zwrotów wystarczy, żeby się dogadać?
Zacznij od trzech pierwszych tabel: pierwszy kontakt, zestaw ratunkowy i restauracja, razem 90 zdań. Do mieszkania i pracy w Hiszpanii dochodzą urzędy, wynajem i spotkania. Te 500 zwrotów to praktyczny wybór; nikt nie musi znać ich wszystkich, żeby zacząć mówić.
Usted czy tú: od czego zacząć?
Wobec dorosłych nieznajomych usted jest bezpiecznym startem i gramatycznie zachowuje się jak polskie Pan i Pani. W hiszpańskiej pracy i wśród rówieśników tú jest normą od pierwszego dnia, znacznie szybciej niż polskie przejście na ty. Idź za tym, jak zwracają się do Ciebie, albo zapytaj wprost: ¿Nos tuteamos?
Ser czy estar: jak to zapamiętać, mając w polskim jedno być?
Ser bierze tożsamość, pochodzenie i cechę, estar bierze stan i położenie. Reguła stałe kontra chwilowe pęka przy pierwszym zdaniu o miejscu, bo plaża nigdzie się nie wybiera, a i tak mówi się ¿Dónde está la playa? Praktyczny test: jeśli da się dopisać w tej chwili, to estar.
Te zwroty są na Hiszpanię czy na Amerykę Łacińską?
Podstawą jest Hiszpania, a różnice opisujemy w akapitach nad tabelami. Czasownik coger znaczy w Hiszpanii zwyczajne brać autobus, a w Meksyku i Argentynie jest wulgarny, więc tam mówi się tomar. Numer alarmowy to 112 w Hiszpanii i w Unii oraz 911 w większości Ameryki Łacińskiej. Wszystkie 500 zdań zrozumieją po obu stronach Atlantyku.
Czym ta lista różni się od hiszpańskiego w aplikacji?
W aplikacji hiszpański to korpus słownictwa: 4710 haseł i krótkich zwrotów z podziałem na poziomy od A1 do C2, wyprowadzonych z listy New General Service List i sparowanych z angielskim. Ta strona to 500 całych zdań, napisanych i sprawdzonych przez nas po polsku. Spotkają się, kiedy kolekcja stanie się paczką w aplikacji.